ΕΘΝΟΣ  |  ΗΜΕΡΗΣΙΑ  |  LIFE  |  SENTRAGOAL  |  WOMENONLY  |  ELLE | ΣΙΝΕΜΑ  |  CAR&DRIVER  |  SPORTY  |  HOMME  |  COOKBOOK  |  TRAVELBOOK

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΝΕΛΛΗΣ (1936 - 2017): ΤΟ ΜΕΙΖΟΝ ΣΤΟ ΕΛΑΧΙΣΤΟ

17.10.2013
Γιάννης Κουνέλλης (1936 - 2017): Το μείζον στο ελάχιστο
Κείμενο: Γιώτα Αργυροπούλου
Δημοσιεύτηκε στο HOMME, τεύχος 80 - Ιούλιος 2010

Ένας από τους πιο επιδραστικούς εικαστικούς της σύγχρονης τέχνης, επιφανής εκπρόσωπος και υπέρμαχος της τέχνης από φτωχά υλικά, της Arte Povera, που δεν δίσταζε να προμηθεύεται υλικά από αθηναϊκές μάντρες. Ένας ταπεινός άνθρωπος που αγαπούσε τις λαϊκές καταβολές του, αλλά δεν αρεσκόταν στο να παράγει έργα με εύκολα νοήματα. Με αφορμή τον θάνατό του, ανασύρουμε μια παλαιότερη συνέντευξη που είχε παραχωρήσει στο Homme.

Μεγαλώσατε στον Πειραιά τη δεκαετία του ’40. Ποια ήταν τα ερεθίσματα που σας οδήγησαν τότε στην ενασχόληση με την τέχνη;

Η τέχνη είναι μια συνάντηση που δεν ξέρει κανείς πότε έγινε. Είναι απροσδιόριστη χρονικά όσο και τυχαία. Αλλά οπωσδήποτε πρόκειται για μια συνάντηση η οποία με τον καιρό εξελίσσεται και φτιάχνει μια γλώσσα.

Πώς σταματήσατε να ασχολείστε με τη ζωγραφική και περάσατε σε υλικά όπως το κάρβουνο, το σίδερο, οι παπαγάλοι και τα άλογα;

Το θέμα ήταν να βγω έξω από την ιδέα του πίνακα, και τα υλικά αυτά με βοήθησαν να το κάνω. Η ιδέα των υλικών που χρησιμοποιούνται έξω από τα πλαίσια ενός πίνακα σου δίνει πολλές ενδιαφέρουσες δυνατότητες, όπως μεγαλύτερη ταχύτητα και διαλεκτική με το χώρο.

Τα ταξίδια και οι διαφορετικές κουλτούρες βρίσκονται σε διάλογο με την τέχνη σας;

Το έργο δημιουργείται μέσα από τη διαλεκτική με τον τόπο όπου πηγαίνεις, τους ανθρώπους που συναντάς και τους χώρους όπου δημιουργείς το έργο. Για να υπάρχει ένα μέλλον πραγματικό, χρειάζεται μεγάλη προσοχή και πραγματικούς στόχους, να μην ξεχνάς ποτέ τις προϋποθέσεις που σου δίνει ο κάθε χώρος. Ο καλλιτέχνης ταξιδεύει στις χώρες και δημιουργεί ως ένδειξη αγάπης προς τον κάθε λαό. Εφόσον οι λαοί είναι τόσο διαφορετικοί μεταξύ τους, και οι προβληματισμοί είναι διαφορετικοί. Αλλά η αγάπη μένει ίδια. Η τέχνη σε μαθαίνει να αγαπάς, γιατί μέσα από αυτήν καταλαβαίνεις τον άλλον και το μεγαλείο του.

Τα έργα σας κάνουν αναφορές στη βιομηχανική εξέλιξη της ανθρωπότητας...

Το βιομηχανικό έπος είναι μεγάλη υπόθεση. Φτάνει να δει κανείς στους πίνακες του Βαν Γκογκ τους εργάτες που τρώνε πατάτες, και καταλαβαίνει. Τα κάρβουνα στα έργα μου λειτουργούν όπως οι πατάτες στη ζωγραφική του Βαν Γκογκ. Ολη εκείνη η εργατική κοινωνία των πόλεων για μια εποχή έγιναν πρωταγωνιστές μιας σκέψης. Σήμερα, οι προβληματισμοί είναι διαφορετικοί. Υπάρχει η τηλεόραση και το ίντερνετ, τα οποία δεν έχουν κάποιο ειδικό βάρος. Αν και ζω σε αυτήν την εποχή, η ιδέα της λογικής μου παραμένει το βιομηχανικό έπος.

Η τέχνη σήμερα πιστεύετε ότι καταφέρνει να αποτυπώσει τις εντάσεις της εποχής μας;

Μέσα στον 20ό αιώνα, έγιναν δύο παγκόσμιοι πόλεμοι με αποτελέσματα τρομακτικά. Οταν πέρασε ο πόλεμος, η τέχνη άλλαξε. Σε άλλες εποχές, το δράμα είναι ντεμοντέ, δεν φαίνεται, αλλά σε μια στιγμή θρήνου και θανάτου το δράμα φυσιολογικά ξαναγυρίζει και αλλάζει τον κόσμο. Οπως ο Γκόγια, που πριν κάνει τα σπουδαία του έργα, ήταν ένας ζωγράφος του παλατιού ο οποίος ζωγράφιζε τη βασιλική οικογένεια πάντοτε πολύ ωραία, αλλά και αρκετές φορές διακοσμητικά. Μα, από τη στιγμή που είδε τους θρήνους του πολέμου, η τέχνη του φυσικά άλλαξε. Ετσι είναι ο καλλιτέχνης.

Στην περίοδο κρίσης που διανύουμε σήμερα, ποιος καλείται να είναι ο ρόλος της τέχνης;

Ο ρόλος της τέχνης έχει 5.000 χρόνια πίσω του· δεν γεννήθηκε χθες. Και κάθε φορά βρίσκει το ρόλο της.

Δεν νιώθετε ποτέ νοσταλγία προς κάποια χώρα;

Οχι, δεν νιώθω νοσταλγία, γιατί όσα συμβαίνουν είναι πραγματικά. Οι κουλτούρες και οι χώρες είναι πραγματικότητες· δεν είναι μόνο συναισθήματα. Η πραγματικότητα της γλώσσας, της γραμματικής, της διαφορετικής σύνταξης εμπεριέχει τον τρόπο να υπάρχεις. Γι’ αυτό δεν υπάρχουν νοσταλγίες επειδή μένεις σε ένα μέρος αντί σε ένα άλλο. Το πρόβλημα είναι να μείνεις πιστός στις αγάπες. Οι χώρες και οι διαφορετικές κουλτούρες είναι μεγάλες περιπέτειες στις οποίες πρέπει να μείνεις πιστός ξέροντας ότι είναι πράγματα πολύ διαφορετικά. Και αυτή η διαφορά μένει μέσα στο πλαίσιο της ωραιότητος.

Ποια είναι η πατρίδα του καλλιτέχνη;

Η μία πατρίδα του είναι αυτή όπου γεννιέται και οι άλλες είναι αυτές που διαλέγει στη ζωή του. Ολες πατρίδες είναι.

      FACEBOOK